لە نێوان بەرپەرچدانەوە و هێرشی کتوپڕ؛ ئێران لەبەردەم ئەگەری جەنگێکی گشتگیردا

پەنجەرە

لەگەڵ نزیکبوونەوەی کەشتیی فڕۆکەهەڵگری "یو ئێس ئێس ئەبراهام لینکۆڵن" و گروپە شەڕکەرەکەی بۆ ناو ئاوەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ناوچەکە جارێکی دیکە کەوتووەتە سەر لێواری تەقینەوەیەکی گەورە.

پرسیارە سەرەکییەکە کە ئێستا لە ناوەندە سیاسی و سەربازییەکاندا دەکرێت ئەوەیە: ئایا ئەمە ئامادەکارییە بۆ وەشاندنی گورزێکی سەربازیی نوێ دژی ئێران، یان تەنها فشارێکی دەروونی و سیاسیی هەمەلایەنەیە بۆ ناچارکردنی تاران بە پاشەکشە؟

پەیامە پۆڵایینەکانی واشنتۆن

جوڵاندنی ئەم هێزە دەریاییە گەورەیە کە تێیدا هەزاران سەرباز و دەیان فڕۆکەی جەنگیی پێشکەوتووی وەک (F-35C) و (F-15E) بەشدارن، سێ پەیامی سەرەکی لەخۆ دەگرێت:

یەکەم: بۆ تاران

واشنتۆن دەیەوێت بڵێت کە توانای گۆڕینی هاوسەنگییەکانی لە کاتێکی زۆر کەمدا هەیە. دۆناڵد ترەمپ بە ڕاشکاوی هۆشداریی داوە کە ئەگەر ئێران هێڵە سوورەکان ببەزێنێت (بەتایبەت لە دۆسیەی ئەتۆمی و سەرکوتکردنی خۆپیشاندەران)، ئەوا هێرشەکانی ساڵی ڕابردوو (حوزەیرانی ٢٠٢٥) لەچاو ئەوەی ڕوو دەدات، "هیچ" دەبن.

دووەم: بۆ هاوپەیمانان
ئەم هێزە وەک "چەتری پارێزگاری" کار دەکات بۆ بنکە و بەرژەوەندییەکانی ئەمەریکا لە ناوچەکە، بەتایبەت دوای ئەوەی ئێران هەڕەشەی کردووە کە هەر هێرشێک وەک "جەنگی گشتگیر" دەبینێت.

سێیەم: بۆ ناوخۆی ئەمەریکا
ترەمپ دەیەوێت نیشانی بدات کە ئامرازە سەربازیی و ئابوورییەکانی (وەک باجی گومرگی سەر ئەو وڵاتانەی مامەڵە لەگەڵ ئێران دەکەن) هاوتەریب کار دەکەن.

تاران لەسەر هێڵی "جەنگی گشتگیر"

لە بەرامبەردا، کاردانەوەی تاران توند و بێپەردە بووە. بەرپرسانی باڵای ئێران ڕایانگەیاندووە کە سوپاکەیان لەوپەڕی ئامادەباشیدایە.

پەیامی تاران ڕوونە: "هەر هێرشێک، چ سنووردار بێت یان ورد، وەک جەنگێکی سەرتاسەری مامەڵەی لەگەڵ دەکەین."

ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئەگەر هێرش بکرێتە سەر ئێران، ئەوا تاران هەموو کارتە هەرێمییەکانی خۆی بەکار دەهێنێت، لەوانەش بە ئامانجگرتنی بنکە سەربازییەکانی ئەمەریکا لە وڵاتانی دراوسێ.

تەمومژ لە دۆسیەی ئەتۆمیدا

ئەوەی دۆخەکە ئاڵۆزتر دەکات، بێدەنگی و ناڕوونیی دۆسیەی ئەتۆمیی ئێرانە.

ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم چەند مانگێکە زانیاریی وردی لەسەر پیتاندنی یۆرانیۆمی ئێران نییە، کە دەگوترێت گەیشتووەتە ٦٠٪.

ئەم تەمومژە بووەتە هۆی دروستبوونی دوو دیدگا لە واشنتۆن؛ توندڕەوەکان دەڵێن دەبێت پێش ئەوەی ئێران بگاتە قۆناغی دروستکردنی چەک، گورزی لێ بدرێت، لە کاتێکدا میانڕەوەکان ترسیان هەیە هەر هێرشێک بێتە هۆی ئەوەی بەرنامە ئەتۆمییەکە زیاتر بچێتە ژێر زەوی و کۆنترۆڵ نەکرێت.

ئایا "گورزی سەربازی" سیستەمی سیاسی دەگۆڕێت؟

شیکەرەوە سیاسییەکان، لەوانەش مایکڵ دۆران، ئاماژە بەوە دەکەن کە تەنانەت ئەگەر ئەمەریکا گورزێکی کوشندەش بوەشێنێت، پرسیارە گەورەکە ئەوەیە: "ڕۆژی دواتر چی ڕوودەدات؟".

هەندێک لە ناوەندە فکرییەکان هۆشداری دەدەن کە ڕوخانی کتوپڕی ناوەندی دەسەڵات لە تاران ڕەنگە ببێتە هۆی هەڵوەشانەوەی ئێران بۆ چەند پارچەیەکی نەتەوەیی (کورد، ئازەری، بەلوچ و عەرەب)، ئەمەش مەترسییەکی گەورە بۆ سەر سەقامگیریی ناوچەکە دروست دەکات.

ئیسرائیل و ئامادەکاریی بۆ "سەعاتی سفر"

لە ئیسرائیل، دۆخی ئامادەباشی گەیشتووەتە لوتکە. سەرەڕای ئەوەی سوپا داوا لە هاووڵاتیان دەکات ئارام بن، بەڵام وەزارەتی تەندروستی ڕێنمایی نوێی بۆ نەخۆشخانەکان دەرکردووە بۆ گواستنەوەی بەشە هەستیارەکان بۆ ژێر زەوی.

هاوکات کۆمپانیا گەورەکانی فڕۆکەوانی وەک (Air France) و (KLM) و (Lufthansa) گەشتەکانیان بۆ تەلئەبیب و ناوچەکە ڕاگرتووە، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە جیهان چاوەڕێی ڕووداوێکی نەخوازراو دەکات لە هەر ساتێکدا.

لەنێوان چەکوش و سنداندا

ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئێستا لە نێوان چەکوش و سنداندایە؛ لە لایەک فشاری سەربازیی بێوێنەی ئەمەریکا و لە لایەکی دیکە سووربوونی ئێران لەسەر هەڵوێستەکانی.

پرسیار ئەوەیە: ئایا دۆناڵد ترەمپ دەتوانێت بەبێ جەنگ تاران پاشەکشە پێ بکات، یان ئامادەکارییە سەربازییەکان دەبنە سەرەتای جەنگێک کە نەخشەی ناوچەکە بۆ هەمیشە دەگۆڕێت؟

چەند ڕۆژی داهاتوو وەڵامی ئەم پرسیارە چارەنووسسازە دەدەنەوە.